Boeing 737 Yeni Nesil Hidrolik Sistem

 

Boeing 737  Yeni Nesil Hidrolik Sistem

Eski Yunanca'da su anlamına gelen hydro ile boru anlamına gelen aulis kelimelerinin birleştirilmesinden türetilmiştir.  Sıvıların özelliklerinden faydalanılarak insanların bulunamayacağı yerlerdeki, insan gücünün yetmediği işleri kolay ve güvenilir olarak yapan makine ya da ünitelerin bir araya getirilmesi ile oluşan sistemlere hidrolik sistem adı verilir. Hidrolik sistemlerin amacı sistemdeki değişik kullanıcılara istenilen kumanda ve kontrollerin iletilmesini sağlamaktır. Hidrolik sistemler de ilk olarak su ve yağ kullanılmıştır. Fakat suyun metal yüzeyler de korozyona sebep olmasından dolayı kullanım alanları çok dardır. Bu nedenle hidrolik sistemler de kullanılan sıvı hidrolik yağıdır.

Temelde iki sistemden bahsederiz;

-Eğer HİDROLİK yağ, pompa ile aktüatör arasında tanka uğramadan sürekli bir akış içersinde ise bu KAPALI çevirim olarak adlandırılır. [LARGE AİRCRAFT- CLOSED CENTER]

-Hidrolik tanktan pompaya buradan da bir aktüatöre akıp tekrar tanka dönüyorsa bu da AÇIK çevirim Hidrolik olarak adlandırılır. [SMALL AİRCRAFT- OPEN CENTER]

Yeni Nesil Boeing 737'lerde üç adet 3.000 psi hidrolik sisteme sahiptir:  sistem A, sistem B ve Yedek. Yedek sistem,  örneğin sistem A kaybedilmesi durumunda sistem B   sistemi ile beslemeye devam eder.

Hidrolik sistemler aşağıdaki uçak sistemlerine güç sağlar:

• Uçuş kontrolleri
• Önde gelen kanat ve çıtalar
• Firar kenar kanatları
• İniş takımı
• Tekerlek frenleri
• Burun direksiyonu
• İtme ters çeviricileri
• Otopilotlar

Rezervuarlar (Depolar)

Sistem A, B ve yedek rezervuarlar tekerlek yuvası alanında bulunur. Rezervuarlar, bir basınçlandırma modülü aracılığıyla tahliye havası ile basınçlandırılır. Bekleme rezervuarı, basınçlandırma ve servis için sistem B rezervuarına bağlanır. Haznedeki pozitif basınç, pompalara pozitif bir sıvı akışı sağlar. Rezervuarlar, motorla çalışan pompada veya ilgili hatlarında bir sızıntı olması durumunda tüm hidrolik sıvının kaybını önleyen bir dikey boruya sahiptir. Motorla çalışan pompa, rezervuardaki bir dikey boru vasıtasıyla sıvıyı çeker ve AC motor pompası sıvıyı rezervuarın altından çeker.

Pompalar (Engine Driven Pump)

Sistem A (Yeşil sistem): Sol  motoru besliyor |  Basınçlandırıyor.

Sistem B (Sarı sistem): Sağ motoru besliyor |  Basınçlandırıyor.

Sistem Yedek (Mavi sistem): Her zaman hazırda bekleyen yedek. Elektrikli pompa ile basınçlandırılır.

Her sistemin pompa kavitasyonunu önlemek için hava ile basınçlandırılmış kendi hidrolik rezervuarı vardır. A (Yeşil) ve B (sarı) hidrolik sistemlerin her biri, motor tahrikli bir pompa (EDP 1 ve EDP 2) tarafından basınçlandırır. Acil bir durumda Mavi sistem, RAT tarafından basınçlandırılır. Mavi hidrolik sistemi yaklaşık olarak 2500 PSI 'da basınçlandırır.

Güç Aktarım Birimi (PTU)

PTU'nun amacı, sistem B EDP arızalandığında normal hızda otomatik lataları ve ön kenar kanatları ve lataları çalıştırmak için gereken ek hidrolik sıvısı hacmini sağlamaktır. PTU ünitesi, bir şaft aracılığıyla bağlanan bir hidrolik motor ve hidrolik pompadan oluşur. PTU, bir hidrolik motoru sürmek için sistem A basıncını kullanır. PTU ünitesinin hidrolik motoru, sistem B haznesinden sıvı çekebilen bir hidrolik pompa ile bir şaft aracılığıyla bağlanır. PTU yalnızca gücü aktarabilir ve sıvıyı aktaramaz.

Hidrolik sistemde Toplamda 6+1 manuel pompa vardır:

1) Sistem A (Yeşil)   1
2) Sistem B (Sarı)   2+1
3) Mavi  2
4) PTU  1

 Flight Control (Uçuş Kontrolü)

RUDDER: Yeşil, Sarı, Mavi

Left ELEVETOR: Mavi, Yeşil,

Right ELEVETOR: Sarı, Mavi,

SLATS: Mavi, Yeşil,

FLAPS: Sarı, Yeşil

HYDRULİC Motors: Yeşil, Sarı,

Hidrolik Sistemi ve Elemanları:

1) DEPO  

2) POMPA (3000 PSI)

3) FİLTRE

4) REGÜLATÖR (3000 PSI)

5) AKÜ (3000 PSI)

6) ÇEK VALF

7) EL POMPASI

8) MANOMETRE (BASINÇ SENSÖRÜ)

9) EMNİYET VALFİ 

10) YÖN KONTROL VALFİ

11) ÇALIŞTIRMA ÜNİTESİ

HAVACILIKTA KULLANILAN HİDROLİK YAĞLARI

1) NEBAT ESASLI HİDROLİK YAĞLARI (bitkiden elde edilir)

2) MİNERAL ESASLI HİDROLİK YAĞLARI

3) FOSFAT ESASLI HİDROLİK YAĞLARI (Günümüzde bütün modern gaz türbinli motorlarda kullanılır)