Jet Tepkili Motor Tipleri Nelerdir?

 Jet Tepkili Motor Tipleri

Jet motoru diğer adıyla tepkili motor, atmosferden aldığı havayı sıkıştırıp yakıtla yakarak ısıtır. Bu ısıtma sonucunda ortaya çıkan gazları, hızla dışarı püskürterek, ters yönde bir itme gücü oluşturur. Bu güçle, motorun bağlı olduğu aracın hareket etmesi sağlanır. Bu motorlar, Newton'in hareket yasalarına bağlı olarak geliştirilmiştir. Bu yasaya göre; her etki eşit büyüklükte ve ters yönde bir tepki doğurur.  Bu motorlar kendi içinde 4 gruba ayırılır. Bunlar:

🚀 Ram Jet

🚀 Pulse Jet

🚀 Rocket Engine

🚀 Gas Turbine Engines  

⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩⇩

       ✈  TurboJet

       ✈ TurboFan (Bypass)

       ✈ Turboprop

       ✈ Turboşaft

🚀 Ram Jet: 

• En basit motordur. Hareketli parçası yoktur. Ses üstü çalışır.
• Ram Jet, çalışmaya başlamak için ilk önce bir hareket gerekir.
• Başka adıyla soba borusu jet, Mach 5.0'e kadar ulaşabilmektedir.
• Yüksek hızda kulanılan basit bir motordur. Bu avantajı sayesinde füze sisteminde kullanılmıştır. 
• Yanma için havanın ses altı hıza düşmesi zorunludur.
• Giriş işlemi sırasında, yakıt enjekte edilir.
• Havayla iyice karıştırıldığı yerde ateşlenir.
• Air intake (Hava girişi), Combustor(Yanma Odası), Exhaust nozzle (Egzoz  hattın dan) oluşur.

🚀 Pulse Jet:

• Pulse jet motoru aralıklı yanma prensibini kullanır. 
• Ram jetten farklı olarak statik bir durumda çalışabilir.
• Girişi "açık" konumda yay yüklü bir dizi giriş valflerine sahiptir
• Açık valfler arasından çekilen hava yanma odasına geçer ve püskürtülen yakıtın yanmasıyla ısıtılır.
• Pulse jet bir uçak güç kaynağı olarak uygun değildir çünkü yüksek yakıt tüketimine sahiptir ve modern gaz türbinli motorun performans seviyesine ulaşmaz.
• II Dünya Savaşı sırasında Alman "Cruise füzelerinde" kullanılmasıyla en meşhur dönemini yaşamıştır.

🚀 Rocket Engine:

• Bir jet motor olmasına rağmen atmosferik hava kullanmaz.
• Bunun yerine sıvının veya kimyasal olarak ayrışmış yakıtın oksijenle yakılmasıyla kendi itici ortamını oluşturur.
• Yeryüzü atmosferinin dışında çalışabilir.
• Bu nedenle, yalnızca kısa sürelerle çalıştırmak için uygundur.
• Rocket engine nozzle'i Convergent-Divergent nozzle dur.

🚀 Gas Turbine Engines :

• Sadece 2 adet  dönen ana parçadan (bir kompresör ve bir türbin) ve bir yanma odasından oluşur.
• Türbini motorların çalışma döngüsü, 4 zamanlı pistonlu motorun çalışma döngüsüne benzemektedir.
• Induction (Emme), Compressıon  (Sıkıştırma ), Combustion (Yanma) ve Exhaust (Egzoz).

 ✈  TurboJet:

• İcat edilen ilk tür gaz türbinli  motorlardır.
• Atmosferden hava emilir.  Kompresör emilen bu havayı sıkıştırır, yanma odasına giren hava üzerine yakıt püskürtülür. Oluşan gaz enerjisi, hızla arkaya doğru genişlerken türbini çevirir atmosfere atılır ve türbin, gaz enerjisini, mekanik enerjiye çevirir.
• Turbo jet motoru Küçük bir hava kütlesine Büyük bir hızlanma üretir.  (Küçük hava kütlesi Büyük ivme)
• Gaz türbinli motorlar içinde en yüksek yakıt sarfiyatına sahip olan turbojetin, itki gücünün tamamı jet tepkisinden oluşmaktadır.

✈ TurboFan (Bypass):

• Turbofan motorlar, turbojet ve turboprop motorlarının olumlu yönlerinin bir araya getirilmesiyle oluşan motorlardır. Bu motorların ön kısmında bulunan fan bir plaka ile çevrelenmiştir.
• günümüz Yolcu uöaklarında Tercih edilir.
• High By pass : 4:1 ile 8:1 bypass oranı olarak tanımlanır.

✈ Turboprop:

• Bir Turboprop engine Reduction gear dişlisi vasıtasıyla LP kompresör milinin ucundaki bir pervaneyi tahrik eder.
• Turboprop motorlarda free türbin ve pervane arasında mekanik bir bağlantı vardır. "Turbo fan" gibi.
• Büyük hava kütlesini düşük hızla ivmelendirir.

✈ Turboşaft:

• Turboshaft ve turbojetler arasındaki en büyük fark, Turboshaft'lı motorlar gücünün çoğunu arka tarafından dışarı itilmek yerine bir türbini çevirmek için kullanmasıdır. (Bağlanan yükü  çevirir)
• Turboshaft motorların çoğu helikopterlerde ve diğer uçaklarda APU olarak kullanılır.
• Motor çoğunlukla turbojet gibi çalışır.
• Türbine bağlı güç transmission iletim şaftına güç verir. Dişli grubu ile helikopterde rotorun dönüşüne aktarılır.