WING ANTI ICE - ENGINE ANTI ICE WINDOW HEAT SYSTEM
BUZ VE YAĞIŞTAN KORUNMA SİSTEMİ
Buz ve Yağıştan Korunma Sistemi Çalışması ve Parçaları
-Buz ve yağmur koruma sistemi, ağır hava koşullarında uçağı korur ve uçuş ekibine yardımcı olur. Buz ve yağmurdan koruma sistemi; kanat hücum kenarı slatları, motor kaportaları, uçuş kompartımanı pencereleri, pitot/static ve sıcaklık sondaları, alpha vanes (rüzgâr hücum açısı sensör kanatçıkları), tuvalet boşaltıcıları ve boşaltım çubukları için gerekli koruma sağlar.
- Kanat hücum kenarlarında bulunan “slat”ların ve motor kaportalarının ısıtılması işlemi, pnömatik sisteminden elde edilen sıcak hava ile yapılır. Uçuş kompartımanı pencereleri, elektriksel olarak ısıtılır. Bu camlar için ihtiyaç duyulan temiz görüş, silecekler ve püskürtme suyu tarafından sağlanabilir. Dinamik/statik sondalar, alfa kanatçıkları, boşaltma çubukları ve tuvalet boşaltım noktaları elektriksel ısıtıcılarla ısıtılır.
Pnömatik Sistem Havası ile Çalışan Koruma Sistemleri
Kanat Buzlanma Önleyici Sistem (Wing Anti-Ice System)
Kanat buzlanma önleme sistemi, kanat hücum kenarında buz oluşumu önler. Sistem; besleme hatları, valfler, ısıl şalterler, kumanda ve gösterge sistemlerini içerir.
Kanat buzlanma önleyici dağıtım hattı (Wing Anti-Ice Supply Duct)
Dağıtım hattı, pnömatik manifolddan gelen havanın slat hücum kenarı içindeki sprey borusuna doğru ilerlemesini sağlar. Dağıtım hattı komponentleri kanat ve slat hücum kenarına konulmuştur. Her bir dağıtım hattı, slat sprey borusuna teleskopik, mafsallı besleme boruları ile bağlanmıştır. Bu borular, slat’ların her pozisyonunda sprey borusuna hava temin edilmesini sağlar.
Dağıtım hattından temin edilen hava, teleskopik borulara ulaştıktan sonra slat boşluğuna gönderilir. Slat’ları ısıtan hava slat ray açıklıklarından ve boşaltma deliklerinden dışarı çıkar.
Kanat buzlanma önleyici valf sistemi (Wing anti-ice valve system)
Valf, 115 V AC güç ile çalıştırılır. Valf çalıştırma kontrolü, 28 V DC güç ile yapılır. Bir transistor devesi, valf ve valf konum gösterge lambalarının çalışmalarını düzenler. Buz ve yağmur önleme paneline yerleştirilmiş bir şalter, her iki valfi kumanda eder. Bu şalter, enerjisizken valfi kapalıya götüren bir röleyi çalıştırır. Valf ve ısıl şalter, her bir kanat motor pylon’unun dış tarafına yerleştirilmiştir.
Valf sistemi yerde ve havada çalıştırılabilir. Yer işlemlerinde, sistem havası sıcaklığı 257°F/125°C değerde ısıl şalterler ile sınırlanır. Sistem şalteri ON pozisyonuna alındığında ısıl şalterler açık ve gaz kollar ileri bir konumda değilse valf açılır. İki ısıl şalterden biri kapandığında her iki buzlanma önleyici valf kapalıya gider. Kapanan şalterin bulunduğu boru soğuyup normal sıcaklığa geldiğinde valfler tekrar açılarak sistem çalışmasına devam eder. Gaz kollarından birinin dahi ileri bir konuma alınmasıyla aynı olaylar gerçekleşir. Yerde pnömatik sistem havasının mümkün olduğunca soğutulabilmesi için ön soğutucu kontrol valfi (precooler control valve) açılır.
Kalkış esnasında motor buzlanma önleme sistemi çalışır durumda iken gaz kolları ileri bir konuma alındığında buz ve yağmur önleme şalteri ve sistem valfleri otomatik olarak kapanır. Böylece motorun yüksek rejimlerinde hava kaybı azaltılmış olur. Kalkış fazından sonra sistem resetlenerek tekrar çalışması sağlanabilir. Uçak hava modunda iken buzlama önleyici sistem çalıştırılırsa ısıl şalterler ve gaz kolu konumu sistem çalışmasını etkileyemez.
Hava Giriş Kaportası Buzlanma Önleyici Basınç Şalteri
Buzlanma önleyici sistem basınç şalteri regülatör çıkış basıncını uçuş ekibine gösterir. Şalter, aneroid tip bir şalterdir. Hissetme basıncı 65 PSI’ya yükseldiğinde şalter kapanır ve P5 panelinde bulunan lambayı yakar.
Elektriksel Güç ile Çalışan Koruma Sistemleri
Pencere Isıtma Sistemi (Window Heat System)
Pencere ısıtma sistemi, kokpit pencerelerinde buğu ve buz oluşumunu önler. Sistem pencere yapısında bulunan iletken tabakalar, ısı kontrol üniteleri, kumandalar ve göstergelerden meydana gelmiştir. Dört adet pencere ısı kontrol ünitesi E/E kompartımanında bulunur. Kumandalar, göstergeler ve ısıl şalterler uçuş kompartımanındadır.
Kokpit pencerelerinden 1, 2, 4 ve 5 numaralı sağ ve sol pencereler için elektrik güç temin edilir. Pencere ısısı, ısıl şalterler ve ısı kontrol üniteleri ile kontrol edilir.
Buz ve Yağıştan Korunma Sistemi Çalışması ve Parçaları
-Buz ve yağmur koruma sistemi, ağır hava koşullarında uçağı korur ve uçuş ekibine yardımcı olur. Buz ve yağmurdan koruma sistemi; kanat hücum kenarı slatları, motor kaportaları, uçuş kompartımanı pencereleri, pitot/static ve sıcaklık sondaları, alpha vanes (rüzgâr hücum açısı sensör kanatçıkları), tuvalet boşaltıcıları ve boşaltım çubukları için gerekli koruma sağlar.
- Kanat hücum kenarlarında bulunan “slat”ların ve motor kaportalarının ısıtılması işlemi, pnömatik sisteminden elde edilen sıcak hava ile yapılır. Uçuş kompartımanı pencereleri, elektriksel olarak ısıtılır. Bu camlar için ihtiyaç duyulan temiz görüş, silecekler ve püskürtme suyu tarafından sağlanabilir. Dinamik/statik sondalar, alfa kanatçıkları, boşaltma çubukları ve tuvalet boşaltım noktaları elektriksel ısıtıcılarla ısıtılır.
Pnömatik Sistem Havası ile Çalışan Koruma Sistemleri
Kanat Buzlanma Önleyici Sistem (Wing Anti-Ice System)
Kanat buzlanma önleme sistemi, kanat hücum kenarında buz oluşumu önler. Sistem; besleme hatları, valfler, ısıl şalterler, kumanda ve gösterge sistemlerini içerir.
Kanat buzlanma önleyici dağıtım hattı (Wing Anti-Ice Supply Duct)
Dağıtım hattı, pnömatik manifolddan gelen havanın slat hücum kenarı içindeki sprey borusuna doğru ilerlemesini sağlar. Dağıtım hattı komponentleri kanat ve slat hücum kenarına konulmuştur. Her bir dağıtım hattı, slat sprey borusuna teleskopik, mafsallı besleme boruları ile bağlanmıştır. Bu borular, slat’ların her pozisyonunda sprey borusuna hava temin edilmesini sağlar.
Kanat buzlanma önleyici valf sistemi (Wing anti-ice valve system)
Valf, 115 V AC güç ile çalıştırılır. Valf çalıştırma kontrolü, 28 V DC güç ile yapılır. Bir transistor devesi, valf ve valf konum gösterge lambalarının çalışmalarını düzenler. Buz ve yağmur önleme paneline yerleştirilmiş bir şalter, her iki valfi kumanda eder. Bu şalter, enerjisizken valfi kapalıya götüren bir röleyi çalıştırır. Valf ve ısıl şalter, her bir kanat motor pylon’unun dış tarafına yerleştirilmiştir.
Valf sistemi yerde ve havada çalıştırılabilir. Yer işlemlerinde, sistem havası sıcaklığı 257°F/125°C değerde ısıl şalterler ile sınırlanır. Sistem şalteri ON pozisyonuna alındığında ısıl şalterler açık ve gaz kollar ileri bir konumda değilse valf açılır. İki ısıl şalterden biri kapandığında her iki buzlanma önleyici valf kapalıya gider. Kapanan şalterin bulunduğu boru soğuyup normal sıcaklığa geldiğinde valfler tekrar açılarak sistem çalışmasına devam eder. Gaz kollarından birinin dahi ileri bir konuma alınmasıyla aynı olaylar gerçekleşir. Yerde pnömatik sistem havasının mümkün olduğunca soğutulabilmesi için ön soğutucu kontrol valfi (precooler control valve) açılır.
Kalkış esnasında motor buzlanma önleme sistemi çalışır durumda iken gaz kolları ileri bir konuma alındığında buz ve yağmur önleme şalteri ve sistem valfleri otomatik olarak kapanır. Böylece motorun yüksek rejimlerinde hava kaybı azaltılmış olur. Kalkış fazından sonra sistem resetlenerek tekrar çalışması sağlanabilir. Uçak hava modunda iken buzlama önleyici sistem çalıştırılırsa ısıl şalterler ve gaz kolu konumu sistem çalışmasını etkileyemez.
Valflerin resetlenmesi
Her bir valfin çalışması ayrı lambayla tespit edilir. Buz ve yağmur önleme panelinde bulunan bu lambalardan mavi olanı parlak yandığında valf konum değiştiriyor ya da valf konumu şalter konumuna uymuyordur. Mavi lamba sönük yandığında şalter ON pozisyonundadır ve valf açıktır. Mavi lambanın yanmaması ise şalterin ve valfin kapalıda olduğunu ifade eder.
Motor Hava Giriş Kaportası Buzlanma Önleme Sistemi
Sistem uçuşta veya yerde çalıştırılabilir. Sistem, baş üstü panelinde bulunan bir şalterle çalıştırılır. Sistem çalıştırıldığında thermal anti-ice valve (TAI-ısıl buzlanma önleyici valf) açılır. Motor pnömatik sisteminden elde edilen sıcak hava aktarım borusu ile valfe, oradan da motor hava giriş kaportasına gelir. Burada kaportanın sıcaklığını arttıran hava kaporta altında bulunan bir menfezden geçerek dışarı atılır.
Sistem kumanda ve göstergeleri 28 V DC güç ile çalışır. Kumanda şalteri ON konumuna alındığında valf açılır ve lamba parlak yanar. Bu durum valf kelebeğinin hareket hâlinde olduğunu gösterir. Bir süre sonra lamba sönük yanar; şu hâlde valf açık ve durmuş durumdadır. Şalter OFF konumuna alınırsa valf kapalıya gider ve lamba söner.
Hava Giriş Kaportası Buzlanma Önleyici Basınç Şalteri
Buzlanma önleyici sistem basınç şalteri regülatör çıkış basıncını uçuş ekibine gösterir. Şalter, aneroid tip bir şalterdir. Hissetme basıncı 65 PSI’ya yükseldiğinde şalter kapanır ve P5 panelinde bulunan lambayı yakar.
Elektriksel Güç ile Çalışan Koruma Sistemleri
Pencere Isıtma Sistemi (Window Heat System)
Pencere ısıtma sistemi, kokpit pencerelerinde buğu ve buz oluşumunu önler. Sistem pencere yapısında bulunan iletken tabakalar, ısı kontrol üniteleri, kumandalar ve göstergelerden meydana gelmiştir. Dört adet pencere ısı kontrol ünitesi E/E kompartımanında bulunur. Kumandalar, göstergeler ve ısıl şalterler uçuş kompartımanındadır.
Kokpit pencerelerinden 1, 2, 4 ve 5 numaralı sağ ve sol pencereler için elektrik güç temin edilir. Pencere ısısı, ısıl şalterler ve ısı kontrol üniteleri ile kontrol edilir.
Hiç yorum yok: