VOR: Nedir?

 

VHF OMNİ-DİRECTİONAL RANGE

✈ VOR istasyonu kendi etrafında birer derece aralıklarla 360 adet radyal adı verilen doğrusal hat üretir.

✈ VHF bandında her yönde yayın yapan verici, kullanıcıya manyetik kuzeye göre yönünü, seçilen radyale göre pozisyonunu bildirir.

✈ Uçakta alınan VOR bilgisi, uçağın uçuş yönünden bağımsızdır.

✈ Sadece pilota uçuş esnasında yön bilgisi verir. 

Sistemin çalışması:

🚩 VOR istasyonunun yayınlandığı sinyalin bir taşıyıcı dalganın 30 Hz değerinde birbirinden bağımsız, ancak aynı anda iletilen 3 dalga tarafından modüle edilmesi prensibine dayanır.

🚩 Referans işareti (30 REF); Fazı değişmez, her yönde sabittir.

🚩 Değişken işaret (30 VAR); Yayılma yönüne bağlı olarak ve fazı yayılma yönünde olacak şekilde değişir.

🚩 HSI (Horizontal Situation Indicator) ve CDI (Course Daviation Indicator) göstergeleri vasıtasıyla pilota gerekli bilgiler aktarılır. Bu bilgiler sayesinde; 

🔰 Seçilen radyale göre uçağın pozisyonu

🔰 Baş açısı

🔰 TO/FROM bilgisi

🔰 Sessizlik konisi üzerinde uçulup uçulmadığı tespit edilebilir.

VOR'un Çeşitleri Neler

Aynı amaca hizmet eden 3 tip VOR istasyonu vardır

🔰 NVOR (Normal VOR)

🔰 TVOR (Terminal VOR)

🔰 DVOR (Doppler VOR)

ICAO'nun müsaade ettiği kabul edilebilir maksimum hata payı her 3 tip için de ±5० dir 

Normal VOR: Genelde düz uçuşlarda, seyrüsefer esnasında kullanılır.

Terminal VOR: Yaklaşmalarda kullanılır.

Doppler VOR: Çalışma prensibi diğer ikisine göre daha farklıdır. Havaalanı içindeki veya VOR istasyonu çevresindeki metal yapıların veya araçların sebep olduğu yansımalardan kaynaklanan için geliştirilmiştir. Diğer 2 tipe göre daha duyarlıdır ve hata payı daha düşüktür.

VOR'un Avantajları Neler

🔰 VOR kullanılması, meteorolojik koşullardan kaynaklanan gürültü problemini minimuma indirir,

🔰 Uçak bordosundaki teçhizatı basittir,

🔰 Düşük güç gereksinimi duyar,

🔰 Sistemin hata toleransı daha düşüktür. ±5०

VOR'un Dezavantajları Neler

🔰  Vericinin yerde kurulma zorluğu

🔰  Direk dalgaların iletimde hakim olması dağların maskeleme etkisini beraberinde getirmektedir.

🔰  Vericinin gönderdiği sinyallerin alınması irtifaya bağlıdır.

🔰  Dikey olarak ±40०'lik bölgede sessizlik konisi bulunmasıdır.

Bir hava aracı seçilen bir VOR radyaline göre (yer istasyonuna göre) 2 farklı sektörden birinde bulunabilir:

TO: Eğer uçak, seçilen radyal +/- 90 derecedeki alan içinde ''değil'' ise TO (istasyona) sektöründedir.

FROM: Eğer uçak, seçilen radyal +/- 90 derecedeki alan içinde ise FROM (istasyondan) sektöründedir.

Uçaklar üzerindeki VOR antenlerinin yerleşimi

Airbus

Boeing