UÇAKLARDA YARDIMCI UÇUŞ KUMANDALARI
YARDIMCI UÇUŞ KUMANDALARI
Uçaklarda yardımcı uçuş kumandalarını şu şekilde sıralayabiliriz: Slot, Slat, Flap, Spoiler,
Yardımcı uçuş kumandalarının görevleri:
Slot: Düşük hızlarda kontrolü sağlamak için kanat ya da kuyruk yüzeylerinde hücüm kenarı tarafında yarıklar açılır bunlara sabit slot veya fixed slot denir. Bu yüksek hücüm açılarında hava akımı yarıklardan geçerek kanadın üst kısmında da akışının sürmesini sağlar. Böylece uçak süratsız kalma yani Stall (PERDOVİTES) durumuyla daha düşük bir hızda karşılaşır.
Not: Slatlar kokpitte bulunan gaz kolunun yanında Flap kontrol kolu ile kontrol edilir.
Flap: Kanat alanını ve üst kısmının kavisini artıran böylece kaldırma kuvvetinin de artmasını sağlayan yardımcı uçuş kumandasıdır. Ayrıca süzülüşlerde geri sürükleme kuvvetinin (DRAG) artmasını sağlayarak uçağı yavaşlatır. flapların açılma miktarı açılarla ifade edilir Örneğin Flap 5 derece açık denir. ( B737-600-700-800-900 A321 A320 A319 kalkış için flapları 5 derece açarlar)
Yavaş uçuşlarda kalış ve inişlerde Flap kullanılır.
kokpit içerisinde flap göstergesi
Spoiler: Speed break (hız freni hız kesici) Uçuş sırasında yavaşlamak isteniyorsa pilot tarafından istenilen ölçü her iki kanattaki spoiler açılır. Aynı zamanda yatış yapılıyorsa spoiler hem flight spoiler hem de speed spoiler şeklinde çalışır.
- Spoilerler (Lift dumper)
- Uçaklarda geri sürükleme kuvvetini arttırmak için kullanılan yardımcı kumanda elemanlarından biri spoilerlerdir. (bozucular)
- Uçakların çeşitlerine göre sayıları değişmektedir kanatların üzerinde bulunurlar ve kapalı konumdadır kanadın üst dış kabuğunun bir kısmını oluştururlar. Spoilerler açıldığında hava akımının kanadın üst kısmında akışını bozarak geri sürükleme kuvvetini (drag) arttırırlar. Spoilerlerin diğer adı da kaldrıma damperi (lift dumper) denir.
Hiç yorum yok: